Biznes i Finanse

Umowa pożyczki – jak wygląda i co zawiera?

Umowa pożyczki sporządzona zgodnie z prawem jest gwarancją bezpieczeństwa bez względu na to, czy pożyczasz pieniądze od firmy pożyczkowej czy od członka najbliższej rodziny. Sprawdzamy, co powinna zawierać umowa pożyczki i kiedy możesz skorzystać ze zwolnień z PCC.

Umowa pożyczki – kiedy powinna zostać spisana?

Umowa o udzielenie pożyczki jest umową konsensualną, co oznacza, że nie musi być sporządzona w formie pisemnej, by była wiążąca. Umowa jest ważna w każdej sytuacji, w której obie strony jasno wyraziły chęć jej zawarcia (ustnie bądź na piśmie). W uproszczeniu oznacza to, że jeśli jedna osoba chce pożyczyć drugiej określoną pulę środków pieniężnych lub rzeczy (oznaczonych, co do gatunku), a druga takiej pożyczki potrzebuje i zgadza się ją spłacić, to jest to warunek wystarczający do tego, by umowa pozyczki została zawarta. Dla przykładu: dowodem tego, że takie świadczenie zostało udzielone, może być np. pokwitowanie przyjęcia pieniędzy. Istnieją jednak okoliczności, które wymagają przygotowania formalnego dokumentu udzielenia pożyczki.

Od 2016 roku, zgodnie z art. 720 par. 2 Kodeksu Cywilnego, umowa pożyczki pieniędzy powyżej 1000 zł powinna zostać spisana dla celów dowodowych. Jej zawarcie w formie dokumentowej ma za zadanie ułatwić dochodzenie ewentualnych roszczeń zarówno, jeśli jedną ze stron umowy jest klient firmy pożyczkowej, jak i najbliższy członek rodziny. Co do zasady, w sytuacji, w której korzystamy z finansowego wsparcia udzielanego przez bank czy firmę pożyczkową, to umowa pozyczki zawsze będzie miała formę pisemną. Wnioskując o taki produkt jak np. szybka pożyczka na raty z warunkami pożyczki, możemy zapoznać się jeszcze przed wypełnieniem formularza i podaniem niezbędnych informacji. Umowa pozyczki zostanie nam przekazana mailowo, byśmy mogli wnikliwie się z nią zapoznać przed jej podpisaniem. Niezależnie od tego czy po zastrzyk gotówki zamierzamy udać się do banku, czy też do instytucji pożyczkowej, umowa pozyczki wraz ze wszystkimi załącznikami, to dla nas jako potencjalnych pożyczkobiorców, najważniejszy dokument. To właśnie z niego dowiemy się m.in. tego, jaka kwota została nam przyznana, do kiedy (i w jakiej formie) musimy ją spłacić, czy w razie trudności finansowych będziemy mogli skorzystać z wakacji od raty, czy możemy spłacić pożyczkę przed terminem itd. 

Warto także wiedzieć, że umowa pozyczki zawsze zawierana jest na określony czas. Oznacza to, że chociaż na mocy zawartej umowy pozyczki pożyczkobiorca otrzymuje do dyspozycji określoną pulę środków, którymi może dowolnie dysponować (pożyczka ratalna, co do zasady może zostać przeznaczona na dowolny cel), to po upływie określonego terminu (ten również znajduje się w umowie), będzie musiał je zwrócić. Przyznanych środków, czy oznaczonych co do gatunku rzeczy, nie otrzymuje bowiem na własność. 

Co musi znaleźć się w umowie pożyczki?

1. Data i miejsce zawarcia umowy pożyczki – tj. to, kiedy, w jakim miejscu i czasie umowa pozyczki została zawarta. 

2. Strony umowy (pożyczkodawca i pożyczkobiorca)

Dokładne określenie osoby udzielającej i biorącej pożyczkę, tj. wskazanie danych personalnych i numeru ewidencyjnego dokumentu tożsamości (dowodu osobistego czy paszportu) w przypadku osoby fizycznej oraz adresu siedziby i danych ewidencyjnych (NIP, KRS), jeśli zawieramy umowę z osobą prawną, np. firmą pożyczkową. Warto także wiedzieć, że umowa pozyczki nie może zostać zawarta z osobą małoletnią. Podpisanie takiego dokumentu nie jest również wiążące wówczas, gdy zdolność do czynności prawnych jednej ze stron jest ograniczona. 

3. Przedmiot umowy – cyfrowy i słowny zapis kwoty pożyczki wraz ze wskazaniem waluty lub precyzyjny opis pożyczonej rzeczy. Im dokładniej zostanie opisane to, co pożyczamy, tym lepszym zabezpieczeniem jest dla nas umowa pozyczki wówczas, gdy przyjdzie nam dochodzić zwrotu pożyczonej rzeczy czy kwoty. 

4.  Warunki zwrotu pożyczki, a w szczególności:

  • informacja o odsetkach (nawet jeśli ich wysokość wynosi 0%),
  • wysokość, rodzaj i liczba rat,
  • wskazanie waluty, w której powinny zostać zwrócone pieniądze,
  • forma zwrotu: gotówka (z zaznaczeniem miejsca zwrotu) lub przelew (w tym wypadku koniecznie jest podanie numeru konta, danych właściciela konta i tytułu przelewu),
  • termin zwrotu,
  • określenie warunków przedwczesnej spłaty.

Umowa pozyczki musi zawierać całościowy koszt pożyczki z uwzględnieniem wszystkich dodatkowych opłat, prowizji, odsetek oraz ubezpieczenia.

5. Informacje o stanie majątkowym pożyczkobiorcy

Pożyczkobiorca, podpisując umowę, zobowiązuje się do udzielenia niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentów nt. swojej sytuacji finansowej, które mają na celu zagwarantowanie spłacenia zadłużenia. Zapis ten daje możliwości pożyczkodawcy wycofania się z umowy, jeśli pożyczkobiorca okaże się niewypłacany.

6. Warunki wypowiedzenia, a w tym:

  • tryb wypowiedzenia, np. tygodniowy, miesięczny,
  • wskazanie stron, które mogą rozwiązać umowę.

Zgodnie z polskim prawem każda strona ma możliwość odstąpienia od umowy w terminie do 14 dni od podpisania dokumentu bez podania przyczyny. Umowa pożyczki pieniędzy powinna określać warunki, które będą mieć zastosowanie w ww. sytuacji, np. to, gdzie i do kiedy należy zwrócić pożyczone środki.

7. Podpisy obu stron

Po podpisaniu umowy pożyczkobiorca staje się pełnoprawnym tymczasowym właścicielem pożyczki, a dokument nabiera mocy prawnej.

Dodatkowo w umowie pozyczki (zwłaszcza w dokumentach sporządzanych przez instytucje pozabankowe) mogą znaleźć się takie elementy jak warunki przedłużenia okresu spłaty, wysokość odsetek karnych za opóźnienia w spłacie zadłużenia i określenie, jakie czynności zostaną podjęte w przypadku niewywiązania się z umowy.

Kiedy jesteś zwolniony od zapłaty PCC od pożyczki?

Zgodnie z polskimi przepisami pożyczkobiorca jest zobowiązany zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych (w skrócie PCC). Należność ta dotyczy zarówno aktu zaciągnięcia pożyczki od instytucji bankowych, pozabankowych, jak i pożyczek prywatnych od krewnych i znajomych.

Od 1 stycznia 2019 roku w świetle nowelizacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (pozycja 1519 w Dzienniku Ustaw na rok 2019), pcc od pożyczki zostało obniżone z 2 do 0,5%. Aktualnie pożyczkobiorca musi uiścić 0,5% pożyczonej kwoty lub 0,5% wartości pożyczki rzeczowej (jeśli pożyczka dotyczy obiektów materialnych).

Warto zauważyć, że nie każda forma pożyczki wiąże się z koniecznością zapłaty podatku. Obowiązek uregulowania pcc od pożyczki jest zależny od stopnia pokrewieństwa pożyczkobiorcy z pożyczkodawcą i kwoty zadłużenia. Ze zwolnienia mogą zatem skorzystać osoby, które zawarły umowę pożyczki z:

a) krewnymi z najbliższej rodziny, którzy tworzą tzw. zerową grupę podatkową (małżonkiem, rodzicem, dziadkami, rodzeństwem, wnukami, dziećmi, a także macochą, ojczymem, pasierbicą i pasierbem), a suma pożyczek udzielonych w okresie 5 lat nie przekracza 9637 złotych.

Pożyczka na wyższą kwotę w tej grupie podatkowej wciąż może podlegać zwolnieniu od pcc, ale jej zaciągnięcie musi zostać zgłoszone do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od dnia zawarcia umowy.

b) krewnymi, które wchodzą w skład pierwszej grupy podatkowej (teściami, synowymi i zięciami) na kwotę nie wyższą niż 6937 złotych

c) osobami niespokrewnionymi do 1000 złotych. 

W przypadku zadłużenia na wyższą kwotę (zarówno w sytuacji opisanej w punkcie B, jak i C) podatek jest płacony wyłącznie od części pożyczki, która przekracza próg zwalniający od pcc.

W innych okolicznościach podatek należy opłacić, a spełnienie tego obowiązku leży po stronie pożyczkobiorcy. Zaniechanie tej czynności może wiązać się z nałożeniem kary pieniężnej, tzw. sankcyjnej stawki podatku w wysokości 20% pcc od pożyczki.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *